Back

Human Rights Council
sixtieth session
8 September-3 October 2025
Agenda item 10
Technical assistance and capacity-building

គណកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា

Situation of human rights in Cambodia

Report of the Special Rapporteur on the situation of human rights in Cambodia, Vitit Muntarbhorn

14. The manifold stumbling blocks include the following:
ឧបសគ្គរារែកជាច្រើនរួមមានដូចខាងក្រោម

15. First, in early 2024, the country appeared before the Committee on Enforced and Disappearance for the first time under the Convention for Protection of All Persons from Enforced Disappearance. The Committee then issued recommendations, including on the need for a more effective law and investigation system, more support for victims and affected families, adjustment of the statute of limitations, and establishment of a centre for missing persons¹⁾. There are several local and transactional cases awaiting remedies. They call for persistent follow-up and effective redress.
១៥. នៅដើមឆ្នាំ 2024, ប្រទេសនេះបានបង្ហាញខ្លួននៅចំពោះមុខគណៈកម្មាធិការស្តីពីការអនុវត្ត និងការបាត់ខ្លួនជាលើកដំបូងក្រោមអនុសញ្ញាសម្រាប់ការការពារមនុស្សពីការបាត់ខ្លួនដោយបង្ខំ។ បន្ទាប់មក គណៈកម្មាធិការបានចេញនូវអនុសាសន៍ រួមទាំងតម្រូវការសម្រាប់ច្បាប់ និងប្រព័ន្ធស៊ើបអង្កេតដែលមានប្រសិទ្ធភាពជាងមុន ការគាំទ្របន្ថែមទៀតសម្រាប់ជនរងគ្រោះ និងគ្រួសារដែលរងផលប៉ះពាល់, ការកែសម្រួលលក្ខន្តិកៈនៃការកំណត់, និងបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់ជនបាត់ខ្លួន។ មានករណីក្នុងស្រុក និងប្រតិបត្តិការមួយចំនួនកំពុងរង់ចាំដំណោះស្រាយ។ ពួកគេអំពាវនាវឱ្យមានការតាមដានជាបន្តបន្ទាប់ និងការដោះស្រាយប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។

…

34. Eighth, there was an array of cases concerning online fraud, scams and related human trafficking during the year. While the country has cooperated more with other countries to counter the criminal elements involved, the situation remains serious. Mechanism-wise, in addition to the National Committee for Counter Trafficking, the country also established a Committee to deal with online scams. In reality, the UN Special Procedures have highlighted the scams as a human rights crisis²⁾.
៣៤. មានករណីជាច្រើនទាក់ទងនឹងការក្លែងបន្លំតាមអ៊ីនធឺណិត ការឆបោក និងការជួញដូរមនុស្សពាក់ព័ន្ធក្នុងអំឡុងឆ្នាំ។ ខណៈពេលដែលប្រទេសនេះបានសហការកាន់តែច្រើនជាមួយប្រទេសផ្សេងទៀតដើម្បីប្រឆាំងនឹងធាតុឧក្រិដ្ឋកម្មដែលពាក់ព័ន្ធនោះ ស្ថានភាពនៅតែធ្ងន់ធ្ងរ។ យន្តការដែលមានស្រាប់ ក្រៅពីគណៈកម្មាធិការជាតិប្រឆាំងការជួញដូរមនុស្ស ប្រទេសនេះក៏បានបង្កើតគណៈកម្មាធិការមួយដើម្បីដោះស្រាយការបោកប្រាស់តាមអ៊ីនធឺណិតផងដែរ។ តាមពិត នីតិវិធីពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ បានគូសបញ្ជាក់ពីការបោកប្រាស់ថាជាវិបត្តិសិទ្ធិមនុស្ស។

35. There are key priorities. There is a need to screen well with a victim-oriented, non-punitive approach so as to separate victims from criminals, shunning the all-too-easy presumption that foreigners landing up in such miasma are all illegal immigrants or criminals. Victims may wish to exercise the choice to return home promptly and in such case, there should be an efficient process to overcome the backlog. The situation is also a 'Press-Down Pop-Up' predicament whereby suppression of crimes in one area might lead to the dispersal of criminal elements to other areas, such as the spread from Sihanoukville to Poipet and Mondulkiri. This calls for inclusive networking to trace and track criminality and cooperate with cross-country and cross-line links to counter the contagion.
៣៥. អាទិភាពសំខាន់ៗ ចាំបាច់ត្រូវពិនិត្យឱ្យបានល្អជាមួយដោយប្រើវិធីសាស្រ្តយកជនរងគ្រោះជាទិសដៅតម្រង់ គោលការមិនដាក់ទណ្ឌកម្ម ដើម្បីបំបែកជនរងគ្រោះពីឧក្រិដ្ឋជន ប្ដូរផ្នត់គំនិតដោយមិនចេញពីការសន្មត់ដែលងាយស្រួលពេកដែលថាជនបរទេសចាប់បាន ឬសង្គ្រោះបានសុទតែជាជនអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់ ឬឧក្រិដ្ឋជន។ ជនរងគ្រោះអាចមានបំណងចង់អនុវត្តជម្រើសដើម្បីត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញភ្លាមៗ ហើយក្នុងករណីបែបនេះ គួរតែមានដំណើរការប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពដើម្បីជម្នះការថយក្រោយ។ ស្ថានភាព 'លឹបលៀន' នេះក៏ជាបញ្ហាប្រឈមមួយផងដែរ ដែលការបង្រ្កាបឧក្រិដ្ឋកម្មនៅក្នុងតំបន់មួយអាចឈានទៅដល់ការបែកខ្ញែកនៃធាតុផ្សំនៃឧក្រិដ្ឋកម្មទៅកាន់តំបន់ផ្សេងទៀត ដូចជាការរីករាលដាលពីក្រុងព្រះសីហនុទៅកាន់ប៉ោយប៉ែត និងមណ្ឌលគិរី។ នេះអំពាវនាវឱ្យមានបណ្តាញរួមបញ្ចូល ដើម្បីតាមដាន និងតាមដានឧក្រិដ្ឋកម្ម និងសហការជាមួយបណ្តាញឆ្លងប្រទេស និងឆ្លងបន្ទាត់ ដើម្បីប្រឆាំងនឹងការឆ្លងរាលសាលនៃបទល្មើស។

67. Proposals for a new agricultural law and related fisheries deserve to be well scrutinized to prevent abuse and exploitation. There is also a duality of issues covering aquaculture, on the one hand, and marine fisheries, on the other hand, interrelating with labour rights and action against 'Illegal, Unreported and Unregulated Fishing' (IUU)-linked fishing practices.
៦៦. សំណើសម្រាប់ច្បាប់កសិកម្មថ្មី និងជលផលដែលពាក់ព័ន្ធ សមនឹងទទួលបានការពិនិត្យយ៉ាងល្អិតល្អន់ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការរំលោភបំពាន និងការកេងប្រវ័ញ្ច។ វាក៏មានបញ្ហាពីរដែលគ្របដណ្តប់លើវារីវប្បកម្ម ម្យ៉ាងវិញទៀត និងជលផលសមុទ្រ ម្យ៉ាងវិញទៀត ទាក់ទងនឹងសិទ្ធិការងារ និងសកម្មភាពប្រឆាំងនឹងការនេសាទដែលជាប់ទាក់ទងនឹង 'ការនេសាទខុសច្បាប់ គ្មានរបាយការណ៍ និងគ្មានការត្រួតពិនិត្យ' (IUU) ។

77. The Special Rapporteur makes the following general recommendations:
អ្នករាយការណ៍ពិសេសធ្វើអនុសាសន៍ទូទៅដូចខាងក្រោម

…

(h) Ensure effective remedy for violations when they occur, including by strengthening the judicial system to end impunity, countering torture, cruel, inhuman and degrading treatment, and holding businesses accountable for acts of retaliation against HRD³⁾s and EHRD⁴⁾s.
ធានានូវមធ្យោបាយដោះស្រាយប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់ការរំលោភបំពាននៅពេលដែលវាកើតឡើង រួមទាំងដោយការពង្រឹងប្រព័ន្ធតុលាការដើម្បីបញ្ចប់និទណ្ឌភាព ការប្រឆាំងនឹងការធ្វើទារុណកម្ម ការប្រព្រឹត្តអំពើឃោរឃៅ អមនុស្សធម៌ និងការបន្ទាបបន្ថោក និងការធ្វើឱ្យអាជីវកម្មទទួលខុសត្រូវចំពោះទង្វើនៃការវាយប្រហាទៅលើ HRD⁵⁾s និង EHRD⁶⁾s ។

79. The Special Rapporteur makes the following recommendations to the business sector:
អ្នករាយការណ៍ពិសេសសូមផ្តល់អនុសាសន៍ដូចខាងក្រោមដល់វិស័យធុរកិច្ច៖

(a) Adopt and implement public policy commitments, which recognized the valuable role of HRDs and EHRDs, endure effective engagement and consultation with them at all stages of the due diligence process, and commit to zero tolerance of reprisals against them throughout the company's operations, supply chains and business relationships.
អនុម័ត និងរប្តេជ្ញាចិត្តអនុវត្តគោលនយោបាយសាធារណៈ ដែលទទួលស្គាល់តួនាទីដ៏មានតម្លៃរបស់ HRD⁷⁾s

និង EHRD⁸⁾s ស៊ូទ្រាំការចូលរួមប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងការប្រឹក្សាជាមួយពួកគេនៅគ្រប់ដំណាក់កាលវិភាគវាយតម្លៃ និងប្តេជ្ញាមិនមានប្រតិបត្តិការរបស់ក្រុមហ៊ុនណាមួយដែលវាយប្រហាទៅកាន់ពួកគេទាំងក្ខ្សែនុងសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ និងទំនាក់ទំនងអាជីវកម្ម។

(d) Remedy adverse impacts on HRDs and EHRDs to work with suppliers and others in the value chain and address hurdles directly linked to business operations, products and services, with effective grievance mechanisms.
ដោះស្រាយផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានលើ HRDs និង EHRDs ដើម្បីធ្វើការជាមួយអ្នកផ្គត់ផ្គង់ និងអ្នកផ្សេងទៀតនៅក្នុងខ្សែសង្វាក់តម្លៃ និងដោះស្រាយឧបសគ្គដែលភ្ជាប់ដោយផ្ទាល់ទៅនឹងប្រតិបត្តិការអាជីវកម្ម ផលិតផល និងសេវាកម្ម ជាមួយនឹងយន្តការតវ៉ាដ៏មានប្រសិទ្ធភាព។

(g) Assess and provide compensation to all borrowers adversely impacted by predatory lending practices in Cambodia's micro-loan sector, prioritising vulnerable groups including Indigenous Peoples and identified individuals and households living in poverty.
វាយតម្លៃ និងផ្តល់សំណងដល់អ្នកខ្ចីទាំងអស់ដែលរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដោយការអនុវត្តការផ្តល់ប្រាក់កម្ចីដ៏ឃោឃៅនៅក្នុងវិស័យកម្ចីខ្នាតតូចរបស់កម្ពុជា ដោយផ្តល់អាទិភាពដល់ក្រុមងាយរងគ្រោះ រួមមានជនជាតិដើមភាគតិច និងបុគ្គល និងគ្រួសារដែលបានកំណត់អត្តសញ្ញាណដែលរស់នៅក្នុងភាពក្រីក្រ។